FCA Incoterms là một trong 11 điều kiện thương mại quốc tế của Incoterms 2020, trong đó người bán giao hàng đã thông quan xuất khẩu cho người chuyên chở do người mua chỉ định. Bài viết này từ Nguyên Đức sẽ giải thích FCA là gì, nội dung của điều kiện FCA, cách phân chia nghĩa vụ và điểm khác biệt so với EXW, FOB. 

FCA là gì trong Incoterms? Ý nghĩa của FCA Incoterms

FCA là viết tắt của Free Carrier, tạm dịch là giao hàng cho người chuyên chở. Đây là điều kiện thuộc nhóm F trong Incoterms, cùng nhóm với FAS và FOB. 

FCA Incoterms là việc hai bên thống nhất một địa điểm giao hàng cụ thể mà tại đó, người bán hoàn tất nghĩa vụ giao hàng và rủi ro chuyển sang người mua. Địa điểm này có thể là xưởng của người bán, kho trung chuyển, bãi container hoặc một điểm tập kết khác.

Chi tiết nội dung của điều kiện FCA

Để áp dụng đúng điều kiện FCA, bạn cần nắm ba nhóm nội dung chính: phương thức vận tải, địa điểm giao hàng và phân chia nghĩa vụ giữa hai bên. 

Phương thức vận tải

FCA áp dụng cho mọi phương thức vận tải, kể cả khi có nhiều phương thức phối hợp. Điều này khác với FOB chỉ dùng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa. Vì vậy, nếu lô hàng đi bằng container, đường hàng không hoặc đường bộ sang thị trường lân cận, FCA Incoterms thường là lựa chọn hợp lý hơn.

Địa điểm giao hàng và chuyển giao

Địa điểm giao hàng là yếu tố quan trọng nhất của FCA, vì đây cũng là điểm chuyển giao rủi ro. Có hai trường hợp chính:

• Giao tại cơ sở của người bán: Người bán chịu trách nhiệm xếp hàng lên phương tiện của người mua. Rủi ro chuyển giao khi hàng đã được xếp xong.
• Giao tại địa điểm khác: Người bán chỉ cần đưa hàng đến nơi thỏa thuận bằng phương tiện của mình, hàng vẫn nằm trên phương tiện chưa dỡ. Người mua chịu trách nhiệm dỡ hàng và xếp lên phương tiện vận chuyển tiếp theo.

Nghĩa vụ của người bán và người mua

Dưới đây là bảng phân chia nghĩa vụ của người bán và người mua chi tiết trong điều kiện FCA:

Tóm lại, người bán phải cung cấp hàng hóa và hóa đơn thương mại phù hợp với hợp đồng, đồng thời không có nghĩa vụ phải thuê phương tiện vận tải hoặc ký hợp đồng vận chuyển chính.. Ngoài ra, người bán vẫn chịu chi phí sản xuất, kiểm tra chất lượng, đóng gói và dán nhãn hàng hóa.

Ưu và nhược điểm của FCA 

Trước khi chốt điều kiện giao hàng, bạn nên cân nhắc lợi ích và hạn chế của FCA Incoterms đối với từng bên trong giao dịch:

Ưu điểm

Về mặt lợi thế, điều kiện FCA mang lại sự linh hoạt và phân định trách nhiệm khá rõ ràng cho cả người bán lẫn người mua:

• Linh hoạt về phương thức vận tải, phù hợp cả hàng container, hàng không và đa phương thức.
• Người bán giảm bớt trách nhiệm và rủi ro, vì nghĩa vụ kết thúc tại địa điểm giao hàng.
• Người mua chủ động chọn đơn vị vận tải, có thể tận dụng giá cước tốt hơn.
• Phân định rủi ro rõ ràng hơn FOB với hàng container. Với hàng container, ICC khuyến nghị dùng FCA thay cho FOB.

Nhược điểm

Bên cạnh những lợi thế, FCA Incoterms cũng có một số điểm hạn chế mà người bán và người mua cần lưu ý ngay từ khâu đàm phán hợp đồng: 

• Người mua phải tự tổ chức vận chuyển quốc tế, nên cần có kinh nghiệm hoặc đối tác logistics đáng tin cậy.
• Nếu không ghi rõ địa điểm giao hàng, hai bên dễ tranh chấp về thời điểm chuyển rủi ro.
• Người bán khó lấy vận đơn đã xếp hàng để làm thủ tục thanh toán L/C, trừ khi có thỏa thuận riêng.
• Người bán phải thông quan xuất khẩu, do đó cần nắm rõ thủ tục hải quan và chứng từ của nước xuất khẩu.

[FAQ] - Giải đáp những câu hỏi thường gặp về FCA trong Incoterms

1. FCA khác gì EXW?

Điều kiện FCA khác EXW ở chỗ người bán theo điều kiện FCA phải làm thủ tục thông quan xuất khẩu và bốc hàng lên xe, còn theo điều kiện EXW thì người mua phải tự gánh vác toàn bộ các chi phí và thủ tục này. 

2. FCA ai trả cước?

Trong điều kiện giao hàng FCA, người mua là bên chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ cước vận chuyển chặng chính.

3. FCA và FOB khác nhau như thế nào?

Điều kiện FCA khác FOB ở chỗ FCA áp dụng cho mọi phương thức vận tải và rủi ro chuyển giao ngay khi giao hàng cho người vận chuyển đầu tiên, trong khi FOB chỉ áp dụng cho đường biển và rủi ro chỉ chuyển giao khi hàng đã nằm an toàn trên tàu.

Tóm lại, FCA Incoterms là lựa chọn linh hoạt cho cả người bán và người mua, đặc biệt khi hàng đi bằng container hoặc nhiều phương thức vận tải. Nếu doanh nghiệp của bạn đang chuẩn bị xuất khẩu nông sản, gia vị hoặc thực phẩm chế biến và cần tư vấn chọn điều kiện giao hàng phù hợp, hãy liên hệ Nguyên Đức để được hỗ trợ từ khâu đàm phán hợp đồng đến hoàn thiện chứng từ xuất khẩu.